Tintelende handen en vingers: 8 mogelijke oorzaken en wanneer je naar de huisarts gaat

Hoe voelen tintelende handen en vingers?

Tintelingen zijn een signaal van je zenuwen. Zenuwen werken als een soort draden die seintjes van je huid naar je hersenen sturen. Als een zenuw tijdelijk minder goed werkt, bijvoorbeeld doordat er druk op staat, kunnen die signalen anders worden doorgegeven. Dat kun je voelen als prikken, kriebelen, een slapend gevoel of een doof gevoel.

Het maakt daarbij uit waar je de tintelingen voelt. Tintelingen in je duim, wijsvinger en middelvinger kunnen bijvoorbeeld een andere oorzaak hebben dan tintelingen in je pink, of tintelingen in je handen én voeten tegelijk. Let daarom goed op welke vingers het zijn, wanneer de klachten ontstaan en of ze vanzelf weer verdwijnen. Die informatie kan helpen om de oorzaak te achterhalen.

De meest voorkomende oorzaken van tintelende handen en vingers

Tintelende handen kunnen veel verschillende oorzaken hebben. Hieronder staan een aantal belangrijke oorzaken, van relatief onschuldig tot oorzaken waarvoor verder onderzoek nodig kan zijn.

1. Een zenuw die tijdelijk in de knel zit

Een veelvoorkomende en onschuldige oorzaak is tijdelijke druk op een zenuw. Je hebt bijvoorbeeld op je arm gelegen, je elleboog lang gebogen gehouden of langdurig op je pols geleund. Je hand kan dan gaan ‘slapen’.

Als je van houding verandert en je hand beweegt, verdwijnen de tintelingen meestal binnen enkele minuten.

2. Carpaletunnelsyndroom

Bij het carpaletunnelsyndroom zit de middelste handzenuw, de nervus medianus, klem in een nauwe doorgang bij de pols. Dat kan tintelingen, pijn of een doof gevoel geven, vooral in de duim, wijsvinger en middelvinger en een deel van de handpalm. Soms voelen mensen de klachten in een groter deel van de hand of arm.

De klachten zijn vaak ’s nachts erger. Sommige mensen worden wakker van tintelingen of pijn en merken dat het helpt om met de hand te bewegen of te wapperen.

Het carpaletunnelsyndroom komt onder andere vaker voor tijdens de zwangerschap en bij mensen met diabetes of overgewicht. Ook herhaalde bewegingen van de hand en pols kunnen een rol spelen.

Een huisarts kan het carpaletunnelsyndroom vaak herkennen aan het klachtenpatroon en lichamelijk onderzoek. Een bloedtest is niet nodig om het syndroom zelf vast te stellen.

3. Een beknelde zenuw in je nek

De zenuwen die naar je arm en hand lopen, komen vanuit je nek. Als een zenuwwortel in de nek geïrriteerd of bekneld raakt, bijvoorbeeld door veranderingen aan een tussenwervelschijf of door slijtage, kunnen tintelingen of pijn uitstralen via je schouder en arm naar je hand.

De klachten zitten vaak aan één kant. Soms heb je daarnaast nekpijn, maar dat hoeft niet altijd het geval te zijn.

4. Te snel ademen door stress of spanning

Bij stress, angst of een paniekaanval kunnen mensen ongemerkt sneller of dieper gaan ademen. Dit wordt hyperventilatie genoemd. Daardoor verandert tijdelijk de hoeveelheid koolzuurgas in het bloed.

Dat kan tintelingen geven in beide handen of rond de mond. Ook duizeligheid, een licht gevoel in het hoofd, hartkloppingen of een benauwd gevoel kunnen voorkomen.

Hyperventilatie door stress is op zichzelf meestal niet gevaarlijk en de klachten nemen vaak af wanneer de ademhaling weer rustiger wordt. Snel ademen of benauwdheid kan echter ook een lichamelijke oorzaak hebben.

Heb je pijn of een zwaar drukkend gevoel op de borst dat niet weggaat wanneer je rustig zit, vooral in combinatie met zweten, misselijkheid of ernstige benauwdheid? Bel dan 112.

5. Kou en het fenomeen van Raynaud

Bij sommige mensen trekken de bloedvaten in de vingers door kou of soms door stress tijdelijk sterk samen. Dit wordt het fenomeen van Raynaud genoemd.

De vingers kunnen eerst wit worden en daarna blauw of paars verkleuren. Ze kunnen daarbij koud of doof aanvoelen. Wanneer de doorbloeding weer op gang komt, worden de vingers vaak rood en kunnen ze gaan prikken of tintelen.

Een aanval duurt vaak enkele minuten, maar kan soms langer duren.

Neem contact op met je huisarts als je veel pijn hebt, aanvallen lang duren, je vingers langdurig blijven tintelen of er zonder duidelijke reden wondjes aan je vingers ontstaan.

6. Diabetes en een verhoogde bloedsuiker

Een langdurig verhoogde bloedsuiker kan zenuwen beschadigen. Dit wordt diabetische neuropathie genoemd.

De zenuwschade begint vaak in de voeten en onderbenen en kan zich later uitbreiden naar de handen. Mensen kunnen last krijgen van tintelingen, pijn, een branderig gevoel of juist minder gevoel.

Diabetes is een van de meest voorkomende bekende oorzaken van polyneuropathie. Diabetes verhoogt daarnaast de kans op het carpaletunnelsyndroom.

7. Een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur

Vitamine B12 is belangrijk voor het goed functioneren van het zenuwstelsel en voor de aanmaak van rode bloedcellen.

Bij een langdurig vitamine B12-tekort kunnen klachten ontstaan zoals tintelingen in handen en voeten, minder gevoel, problemen met het evenwicht en onhandiger bewegen.

Ook een tekort aan foliumzuur wordt in verband gebracht met zenuwklachten en kan bij onderzoek naar polyneuropathie worden meegenomen. Neurologische klachten zijn echter duidelijker en beter beschreven bij een vitamine B12-tekort.

Verderop lees je meer over vitamine B12 en wat een bloedtest wel en niet kan vertellen.

8. Andere oorzaken

Er zijn daarnaast minder vaak voorkomende oorzaken van tintelingen.

Voorbeelden zijn langdurig veel alcohol drinken, bepaalde medicijnen zoals sommige vormen van chemotherapie, te veel vitamine B6 uit supplementen, nierziekten, schildklieraandoeningen en verschillende ziekten van het zenuwstelsel.

Ook bij multiple sclerose (MS) kunnen tintelingen voorkomen. Tintelingen alleen zijn echter niet specifiek voor MS. Bij MS komen meestal ook andere neurologische klachten voor, bijvoorbeeld problemen met zien, evenwicht, gevoel of spierkracht.

Tintelende handen én voeten: wat kan dat betekenen?

Heb je tintelingen in beide handen én beide voeten? Dan kan er sprake zijn van een probleem waarbij meerdere zenuwen tegelijkertijd zijn aangedaan. Dit wordt polyneuropathie genoemd.

Polyneuropathie begint meestal in de voeten en onderbenen. Sommige mensen beschrijven een branderig, tintelend of doof gevoel of het gevoel alsof ze op watten lopen. Als de zenuwschade verder uitbreidt, kunnen later ook de handen betrokken raken.

Polyneuropathie kan verschillende oorzaken hebben. Voorbeelden zijn diabetes, langdurig veel alcohol drinken, bepaalde medicijnen en tekorten aan bepaalde vitamines, waaronder vitamine B12.

Bij een deel van de mensen wordt ondanks onderzoek geen duidelijke oorzaak gevonden.

Heb je tintelingen in handen én voeten die blijven bestaan of langzaam erger worden? Laat dit dan beoordelen door je huisarts. De huisarts kan lichamelijk onderzoek doen en eventueel bloedonderzoek aanvragen om behandelbare oorzaken op te sporen.

Tintelende handen ’s nachts of bij het wakker worden

Word je ’s nachts of ’s ochtends wakker met tintelende of slapende handen? Dan zijn er verschillende mogelijke verklaringen.

Een veelvoorkomende oorzaak is je slaaphouding. Je kunt bijvoorbeeld op je arm liggen of lange tijd met een sterk gebogen pols slapen, waardoor tijdelijk druk op een zenuw ontstaat.

Een andere mogelijke oorzaak is het carpaletunnelsyndroom. Daarbij zijn de klachten vaak juist ’s nachts duidelijk aanwezig.

Het kan helpen om tijdens het slapen je polsen zo recht mogelijk te houden. Blijven de klachten terugkomen, worden ze erger of krijg je minder kracht in je hand, bespreek dit dan met je huisarts.

Tintelende handen tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap houdt het lichaam meer vocht vast. Hierdoor kan de ruimte in de carpale tunnel bij de pols kleiner worden. Het carpaletunnelsyndroom komt daarom relatief vaak voor tijdens de zwangerschap.

Na de bevalling nemen deze klachten meestal vanzelf weer af.

Tintelingen in de vingers kunnen tijdens de zwangerschap echter ook voorkomen in combinatie met klachten die bij pre-eclampsie kunnen passen.

Neem daarom direct contact op met je verloskundige, gynaecoloog of arts als je tijdens de zwangerschap tintelingen hebt in combinatie met bijvoorbeeld ernstige hoofdpijn, wazig zien of lichtflitsen, pijn boven in de buik, misselijkheid of overgeven of plotselinge zwelling van je gezicht.

Tintelingen in je linkerhand of -arm: kan het van je hart komen?

Veel mensen schrikken van tintelingen in de linkerhand of -arm, omdat een hartaanval pijn kan geven die uitstraalt naar de arm.

Tintelingen alleen, zonder andere klachten, hebben veel vaker een andere oorzaak.

Bij een hartaanval kan sprake zijn van pijn of een zwaar drukkend gevoel op de borst dat niet verdwijnt wanneer je rustig zit. De pijn kan uitstralen naar een arm, de nek, kaak, rug of schouder. Ook zweten, misselijkheid, een grauwe kleur en benauwdheid kunnen voorkomen.

Heb je pijn of zware druk op de borst die niet weggaat wanneer je rustig zit, vooral samen met zweten, misselijkheid of benauwdheid? Bel dan 112.

Plotseling minder gevoel of tintelingen in één arm kunnen ook voorkomen bij een beroerte of TIA. Daarbij kunnen andere klachten optreden, zoals een scheve mond, problemen met praten, minder kracht in een arm of been, problemen met slikken of plotselinge problemen met zien.

Ontstaan zulke klachten plotseling? Bel dan direct 112, je huisarts of de huisartsenspoedpost. Doe dit ook als de klachten alweer verdwenen zijn.

Vitamine B12 en tintelingen: wat is het verband?

Vitamine B12 is belangrijk voor een goede werking van je zenuwen en voor de aanmaak van rode bloedcellen.

Bij een langdurig tekort kan zenuwschade ontstaan. Dit kan klachten geven zoals tintelingen in handen en voeten, minder gevoel in vingers of tenen, evenwichtsproblemen of onhandiger bewegen.

Een vitamine B12-tekort kan daarnaast bloedarmoede veroorzaken. Daardoor kunnen klachten ontstaan zoals vermoeidheid, kortademigheid bij inspanning of duizeligheid.

Een tekort kan ontstaan doordat je lichaam vitamine B12 onvoldoende opneemt, bijvoorbeeld door bepaalde aandoeningen van de maag of darmen of na sommige maag- of darmoperaties.

Ook bepaalde medicijnen kunnen invloed hebben op de opname of beschikbaarheid van vitamine B12. Daarnaast lopen mensen die volledig plantaardig eten zonder voldoende vitamine B12-suppletie risico op een tekort. Frequent gebruik van lachgas kan eveneens de werking van vitamine B12 verstoren.

Belangrijk om te weten is dat tintelende handen geen specifiek teken zijn van een vitamine B12-tekort. Er bestaan veel andere mogelijke oorzaken.

Een vitamine B12-tekort wordt vooral als mogelijke oorzaak onderzocht wanneer het klachtenpatroon daarbij past, bijvoorbeeld bij langdurige tintelingen of gevoelsstoornissen in handen én voeten.

Omdat neurologische schade door een langdurig vitamine B12-tekort niet altijd volledig herstelt, is het belangrijk om een tekort bij passende klachten tijdig te herkennen.

Wat een bloedtest wel en niet kan vertellen bij tintelingen

Een bloedtest kan niet rechtstreeks vaststellen waarom je handen tintelen.

Een carpaletunnelsyndroom, een beknelde zenuw in de nek of hyperventilatie zijn bijvoorbeeld niet met een standaard bloedtest aan te tonen. Daarbij zijn het klachtenpatroon en eventueel lichamelijk onderzoek belangrijker.

Bloedonderzoek kan wel informatie geven over aandoeningen die zenuwklachten kunnen veroorzaken.

Bij onderzoek naar polyneuropathie kan bijvoorbeeld worden gekeken naar glucose en HbA1c, vitamine B12, foliumzuur, de schildklierfunctie en nierfunctie. Welke onderzoeken nodig zijn, hangt af van de klachten, voorgeschiedenis en bevindingen bij lichamelijk onderzoek.

Een afwijkende bloedwaarde is daarbij niet automatisch de oorzaak van de tintelingen. Andersom betekent een normale bloeduitslag ook niet dat alle mogelijke oorzaken zijn uitgesloten.

Ook een vitamine B12-waarde moet altijd in de juiste context worden geïnterpreteerd. Als de uitslag niet duidelijk is en er wel een verdenking op een tekort bestaat, kan een arts soms aanvullend onderzoek doen, bijvoorbeeld door methylmalonzuur (MMA) te bepalen.

Wil je weten hoe je vitamine B12, foliumzuur en bloedsuiker ervoor staan? Bij Zample worden vitamine B12 en foliumzuur gemeten in het Bloedonderzoek Premium en het Bloedonderzoek Premium Vrouw, samen met onder andere glucose, HbA1c en schildklierwaarden.

Vitamine B12 zit ook in het Bloedonderzoek Vrouw Essentieel.

Heb je klachten? Bespreek je klachten en de uitslagen dan met je huisarts. Een bloedtest vervangt geen medische beoordeling.

Wanneer naar de huisarts met tintelende handen?

Tintelingen die snel verdwijnen nadat je van houding verandert, zijn meestal niet verontrustend.

Maak een afspraak met je huisarts als:

• de tintelingen blijven bestaan, steeds terugkomen of erger worden;
• je minder kracht krijgt in je hand of regelmatig dingen laat vallen;
• zowel je handen als je voeten tintelen;
• je daarnaast andere neurologische klachten krijgt;
• je diabetes hebt en nieuwe tintelingen of gevoelsverlies opmerkt;
• de klachten je nachtrust of dagelijks functioneren duidelijk verstoren.

Bel direct 112 bij plotseling ontstane neurologische klachten zoals een scheve mond, problemen met praten, plotseling krachtsverlies of ernstige gevoelsstoornissen.

Bel ook 112 bij pijn of zware druk op de borst die niet weggaat wanneer je rustig zit, vooral als dit samengaat met benauwdheid, zweten of misselijkheid.

Conclusie

Tintelende handen en vingers hebben vaak een onschuldige oorzaak, bijvoorbeeld tijdelijke druk op een zenuw door je houding.

Komen de klachten regelmatig terug, dan kunnen onder andere het carpaletunnelsyndroom, een andere zenuwbeknelling of hyperventilatie bij stress een rol spelen.

Heb je tintelingen in zowel je handen als je voeten, of worden de klachten geleidelijk erger? Dan kan er sprake zijn van een probleem waarbij meerdere zenuwen betrokken zijn. Onder andere diabetes en een vitamine B12-tekort kunnen daarbij een rol spelen.

Bloedonderzoek kan helpen om sommige mogelijke oorzaken op te sporen, maar kan op zichzelf meestal niet vaststellen waarom je handen tintelen.

Blijven de klachten bestaan of worden ze erger? Bespreek ze dan met je huisarts.

Ontstaan plotseling krachtsverlies, een scheve mond, problemen met praten of ernstige gevoelsstoornissen? Of heb je pijn of zware druk op de borst die niet weggaat wanneer je rustig zit? Zoek dan direct medische hulp.