LH (Luteïniserend hormoon)

Wat is LH (luteïniserend hormoon)?

Luteïniserend hormoon, afgekort als LH, is een hormoon dat wordt aangemaakt door de hypofyse. Die kleine klier zit aan de onderkant van de hersenen en fungeert als een soort dirigent van het hormoonstelsel. LH geeft signalen door aan de geslachtsorganen en heeft bij mannen en vrouwen elk een eigen, specifieke taak.

Bij vrouwen zorgt LH voor de eisprong: halverwege de menstruatiecyclus piekt de LH-concentratie in het bloed, waarna de eicel vrijkomt uit de eierstok. Daarna stimuleert LH de aanmaak van progesteron en oestrogeen, hormonen die noodzakelijk zijn voor een eventuele zwangerschap. Bij mannen stimuleert LH de Leydig-cellen in de testikels om testosteron te produceren, wat onmisbaar is voor de zaadcelvorming en de seksuele functie.

LH werkt nauw samen met FSH (follikelstimulerend hormoon). Samen regelen deze twee hormonen de vruchtbaarheid en de hormonale cyclus. Beide worden aangestuurd door GnRH, een signaalstof die de hypothalamus afgeeft.

Waarvoor wordt LH gemeten?

Een LH-bloedtest geeft inzicht in de werking van de hypofyse, de eierstokken of de testikels. Artsen gebruiken de uitslag om de oorzaak van hormonale klachten te achterhalen of om een behandeling te begeleiden.

Veelvoorkomende redenen om LH te laten meten zijn onder meer:

• Onderzoek naar vruchtbaarheidsproblemen bij mannen of vrouwen
• Onregelmatige of uitblijvende menstruaties
• Vermoeden van PCOS (polycysteus-ovariumsyndroom)
• Beoordeling van de puberteitsontwikkeling bij jongeren
• Begeleiding van hormonale behandelingen, zoals vruchtbaarheidstherapie
• Vermoeden van hypogonadisme of een hypofyseaandoening

LH wordt gemeten via een eenvoudige bloedafname. Bij vrouwen is de timing van de afname belangrijk: de LH-waarde verschilt per fase van de menstruatiecyclus. Jouw arts of laboratorium vertelt je op welk moment de meting het meest informatief is.

Wat kan een afwijkende LH-waarde betekenen?

Te hoge LH-waarde

Een verhoogd LH-gehalte bij vrouwen kan duiden op een verstoring van de eisprong, zoals bij PCOS. Bij deze aandoening is de verhouding tussen LH en FSH vaak verstoord, wat de rijping van eicellen bemoeilijkt. Een hoge LH-waarde kan ook een teken zijn dat de overgang (menopauze) begint of al is ingetreden: omdat de eierstokken minder oestrogeen aanmaken, neemt de remmende werking op de hypofyse af en stijgt LH.

Bij mannen kan een verhoogde LH-waarde wijzen op primair hypogonadisme, een situatie waarbij de testikels onvoldoende testosteron produceren. De hypofyse reageert hierop door meer LH af te geven, als een poging de testikels harder te laten werken. In zeldzame gevallen kan een hypofysetumor een overproductie van LH veroorzaken.

Te lage LH-waarde

Een lage LH-waarde wijst meestal op een probleem hoger in de hormonale keten. Wanneer de hypothalamus te weinig GnRH aanmaakt, ontvangt de hypofyse niet voldoende signaal om LH te produceren. Dit kan leiden tot vruchtbaarheidsproblemen bij zowel mannen als vrouwen.

Ook een hypofysestoornis, zoals een tumor of beschadiging van de klier, kan de LH-aanmaak verminderen. Daarnaast kan een laag LH-gehalte voorkomen bij ernstig ondergewicht of anorexia nervosa: een chronisch tekort aan energie verstoort de hormoonbalans diepgaand. Tot slot kunnen aanhoudende stress en psychische belasting de hormonaansturing vanuit de hersenen beïnvloeden, waardoor LH daalt.

Wanneer is het zinvol LH te laten meten?

Heb je al langere tijd moeite om zwanger te worden, zijn je menstruaties onregelmatig of blijven ze helemaal uit? Dan is een LH-meting een logische stap. Ook als je klachten hebt die kunnen passen bij de overgang, of als je arts een hormonale oorzaak wil uitsluiten bij vermoeidheid of libidoverlies, kan LH relevante informatie opleveren.

LH wordt bijna nooit als losse waarde beoordeeld. De uitslag is het meest informatief in combinatie met FSH, oestradiol, testosteron en eventueel prolactine. Zo ontstaat een volledig beeld van hoe de hormonale as tussen hersenen en geslachtsorganen functioneert.

Bespreek de uitslag altijd met een arts. Waarden buiten de referentiewaarden betekenen niet automatisch dat er iets ernstig aan de hand is. Context telt: leeftijd, fase van de cyclus, klachten en andere bloedwaarden bepalen samen wat een resultaat werkelijk betekent.