Trombocyten

Wat zijn trombocyten?

Trombocyten, in de volksmond ook bloedplaatjes genoemd, zijn kleine, onregelmatig gevormde bloedcellen zonder celkern. Ze worden continu aangemaakt in het beenmerg en vervolgens in de bloedbaan vrijgegeven, waar ze gemiddeld zeven tot tien dagen actief blijven.

Hun voornaamste taak is het beschermen van het lichaam tegen bloedverlies. Zodra een bloedvat beschadigd raakt, reageren de trombocyten razendsnel. Ze hechten zich aan de beschadigde vaatwand en klonteren samen tot een soort prop, de zogenoemde trombus. Dit proces heet primaire hemostase en is de eerste stap in de bloedstolling.

Zonder voldoende functionerende trombocyten zou zelfs een kleine wond tot ernstig bloedverlies kunnen leiden. Omgekeerd kunnen te veel of overactieve trombocyten bijdragen aan het ongewenst vormen van bloedstolsels in de vaten.

Waarvoor wordt het trombocyten aantal gemeten?

Het aantal trombocyten in het bloed wordt uitgedrukt als het aantal cellen per microliter bloed. Deze meting maakt standaard deel uit van een volledig bloedbeeld, een van de meest uitgevoerde bloedtesten in de gezondheidszorg.

Een arts of zorgverlener vraagt een bloedbeeld analyse aan om een eerste indruk te krijgen van iemands algehele gezondheid. De trombocyten telling geeft daarbij informatie over het vermogen van het bloed om te stollen. Zowel een te laag als een te hoog getal kan op een onderliggende aandoening wijzen.

Het is belangrijk te weten dat een afwijkende waarde op zichzelf geen diagnose is. Een arts zal altijd de uitslag combineren met iemands klachten, medische voorgeschiedenis en eventuele andere testresultaten voordat conclusies worden getrokken.

Wat kunnen afwijkende waarden betekenen?

Te veel trombocyten: trombocytose

Wanneer het aantal trombocyten boven de normale referentiewaarde uitkomt, spreekt men van trombocytose. Dit kan duiden op een verhoogde activiteit in het beenmerg of op een reactie van het lichaam op een bepaalde toestand.

Mogelijke oorzaken van een verhoogd trombocytengetal zijn onder andere:

• Chronische ontstekingen in het lichaam
• Bepaalde vormen van kanker
• IJzertekort
• Overmatig alcoholgebruik
• Gebruik van bepaalde medicijnen, zoals heparine of oestrogenen

Een verhoogd aantal trombocyten vergroot in sommige gevallen het risico op het vormen van ongewenste bloedstolsels. Nader onderzoek door een arts is nodig om de oorzaak vast te stellen en te bepalen of behandeling nodig is.

Te weinig trombocyten: trombocytopenie

Een trombocytentelling die onder de ondergrens van het referentiebereik valt, noemen we trombocytopenie. Bij een sterk verlaagd aantal neemt het risico op spontane of langdurige bloedingen toe.

Er zijn verschillende mogelijke oorzaken:

• Bepaalde infecties, zoals hiv of hepatitis
• Auto-immuunziekten waarbij het lichaam antistoffen aanmaakt die de eigen trombocyten afbreken
• Tekort aan vitamine B12 of foliumzuur, stoffen die nodig zijn voor de aanmaak van bloedcellen
• Aandoeningen die het beenmerg aantasten, zoals aplastische anemie
• Gebruik van geneesmiddelen zoals aspirine of andere ontstekingsremmers (NSAID's)
• Bepaalde vormen van kanker die de beenmergfunctie verstoren

Ook hier geldt dat een eenmalige labuitslag nooit op zichzelf staat. Een arts zal aanvullende informatie nodig hebben om de juiste diagnose te stellen.

Wanneer is het zinvol om trombocyten te laten meten?

Trombocyten worden doorgaans bepaald als onderdeel van een routinematig bloedonderzoek, bijvoorbeeld bij een periodieke gezondheidscheck of wanneer iemand klachten heeft die kunnen wijzen op een stollingsprobleem. Denk hierbij aan blauw worden bij lichte stoten, langdurig nabloeden na een snijwond of onverklaarbare vermoeidheid.

Ook bij het starten of monitoren van bepaalde medicijnen, of wanneer iemand een ziekte heeft die de bloedaanmaak kan beïnvloeden, wordt het trombocyten aantal regelmatig gecontroleerd.

Als je nieuwsgierig bent naar je eigen bloedwaarden of je wilt meer inzicht in je algehele gezondheid, is een volledig bloedbeeld een goede eerste stap. Bij Zample kun je dit eenvoudig thuis aanvragen. De uitslag wordt beoordeeld door een arts, zodat je altijd een deskundig advies krijgt bij je resultaten.